Psychoterapia TSR – Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniu
Psychoterapia skoncentrowana na rozwiązaniu TSR jest to terapia krótkoterminowa. Znana jest głównie pod dwoma skrótami TSR (Terapia Skoncentrowana Na Rozwiązaniu) lub SFBT (Solution-Focused Brief Therapy).
Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniu (TSR) to podejście, w którym uwaga kierowana jest przede wszystkim na potrzeby, cele i możliwości osoby korzystającej z terapii. Skupia się na wprowadzaniu pozytywnych zmian w życiu klientów. Zamiast koncentrować się wyłącznie na analizowaniu problemu i jego przyczyn, TSR pomaga przyglądać się temu, co jest ważne tu i teraz, jakie zmiany są pożądane w przyszłości oraz jakie zasoby i doświadczenia mogą być pomocne w ich wprowadzaniu.
Czym jest Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniu?
TSR to podejście powstałe w latach 80. XX wieku. Jego twórcami byli Steve’a de Shazer i Insoo Kim Berg. Główne założenia to:
- Psychoterapeuta jest ekspertem od psychoterapii, a osoba korzystająca z terapii jest ekspertem od swojego życia, co oznacza, że wie najlepiej, co się w jej życiu dzieje, z czym ma trudności i co chce zmienić na lepsze.
- To co jest najbardziej pewne w życiu to zmiana. Jest nieunikniona i możliwa. W trakcie psychoterapii osoba stopniowo ją wprowadza, krok po kroku, w dobry dla siebie sposób.
- Skupienie się na rozwiązaniach, a nie na problemie. Osoba opowiada o swoich trudnościach, a terapeuta zachęca go do poszukania rozwiązań
- Koncentracja na teraźniejszości i przyszłości.
- Każda osoba posiada zasoby, które mogą pomóc jej w zmianie.
- Małe kroki prowadzą do dużej zmiany.
W praktyce oznacza to, że podczas spotkań można wspólnie przyglądać się takim pytaniom jak:
- Co chciałabyś lub chciałbyś zmienić na lepsze?
- Jakie są Twoje największe nadzieje?
- Po czym będzie można poznać, że sytuacja zaczyna wyglądać inaczej?
- Co jest dla Ciebie ważne?
- Co już teraz pomaga Ci radzić sobie z trudną sytuacją?
- Czy zdarzają się momenty, w których problem jest mniej intensywny?
- Co wtedy robisz inaczej?
- Z jakich własnych doświadczeń i umiejętności możesz skorzystać?
- Jaki kolejny krok byłby dla Ciebie możliwy?
Nie oznacza to pomijania trudnych doświadczeń. Rozmowa terapeutyczna obejmuje również emocje, relacje, kryzysy i sytuacje, które są źródłem cierpienia lub napięcia. Charakterystyczne dla TSR jest jednak kierowanie uwagi na możliwości działania i preferowaną przyszłość.
Na czym polega psychoterapia TSR?
Psychoterapia w nurcie skoncentrowanym na rozwiązaniu ma charakter indywidualny. Przebieg spotkań zależy od osoby, jej sytuacji oraz celu, z którym zgłasza się na terapię.
Pierwsze spotkania mogą służyć lepszemu określeniu tego, co jest obecnie najważniejsze oraz czego osoba korzystająca z terapii oczekuje od procesu. W kolejnych rozmowach uwaga może być kierowana na poszukiwanie wyjątków od problemu, dotychczasowych sposobów radzenia sobie, osobistych zasobów oraz możliwych kierunków zmiany.
Dla kogo może być odpowiednia terapia skoncentrowana na rozwiązaniach?
Z TSR mogą korzystać osoby, które doświadczają różnego rodzaju trudności lub znajdują się w sytuacji, w której potrzebują przyjrzeć się swoim możliwościom i dalszemu kierunkowi działania.
TSR jest metodą psychoterapeutyczną stosowaną w wielu problemach życiowych i psychologicznych, np. w:
- trudnościach w relacjach – w parach i rodzinach,
- problemach związanych z komunikacją,
- przy nadmiernym stresie, przeciążeniu i wypaleniu zawodowym lub w innych rodzajach wypalenia,
- trudnościach w podejmowaniu decyzji,
- kryzysach osobistych - rozstanie, żałoba, strata, zmiana pracy itp.
- trudnościach związanych z poczuciem własnej wartości,
- problemach w funkcjonowaniu zawodowym,
- zaburzeniach adaptacyjnych,
- zaburzeniach lękowych (terapia lęku, terapia nerwicy),
- zaburzeniach depresyjnych (terapia depresji),
- w zaburzeniach nastroju,
- wspieraniu pacjentów w chorobach przewlekłych, podczas procesu zdrowienia, podczas rehabilitacji.
TSR stanowi świetne przygotowanie do pracy z traumą, również w PTSD i CPTSD. Oznacza to, że terapia EMDR łączy się z psychoterapią TSR i może stać się podstawą pracy w fazie 1 i 2 procesu przetwarzania traumy (terapia traumy).
Zasoby i doświadczenia mają znaczenie
Jednym z charakterystycznych elementów TSR jest zainteresowanie tym, co już funkcjonuje – nawet jeśli jest to niewielki fragment codzienności.
Osoba może mieć poczucie, że problem zajmuje całą jej uwagę. W terapii przyglądamy się nie tylko trudnym sytuacjom, ale również tym, w których udało się sobie poradzić, chwilom większego spokoju, relacjom dającym wsparcie czy własnym umiejętnościom, które wcześniej okazywały się pomocne.
Nie chodzi o bagatelizowanie problemu ani o przekonywanie, że „wystarczy myśleć pozytywnie”. Chodzi o poszerzenie perspektywy i sprawdzenie, jakie możliwości są dostępne w konkretnej sytuacji.
Małe kroki i konkretne cele
W TSR znaczenie ma określenie tego, jak osoba rozumie oczekiwaną zmianę. Zamiast ogólnego celu, takiego jak „chcę czuć się lepiej”, można wspólnie zastanowić się, co konkretnie miałoby wyglądać inaczej w codziennym życiu.
Przykładowo może chodzić o poczucie wewnętrznego spokoju, większą swobodę w wyrażaniu własnego zdania, swoich poglądów, lepsze radzenie sobie w nowych sytuacjach, zmianę sposobu komunikowania się z bliskimi albo podjęcie decyzji, która od dłuższego czasu jest odkładana.
Takie podejście pozwala spojrzeć na zmianę jako na proces składający się z konkretnych, możliwych do zauważenia elementów.
Jak wygląda pierwsze spotkanie?
Pierwsze spotkanie to konsultacja. Jest to przestrzeń do rozmowy o tym, z czym przychodzisz i czego potrzebujesz.
Możemy porozmawiać o aktualnej sytuacji, trudnościach, oczekiwaniach wobec terapii oraz o tym, jakie cele byłyby dla Ciebie istotne. To również dobry moment, aby sprawdzić, czy proponowane podejście i sposób pracy odpowiadają Twoim potrzebom.
Nie musisz przed pierwszym spotkaniem dokładnie wiedzieć, co chcesz zmienić. Możesz przyjść z poczuciem zagubienia, pytaniami lub ogólnym przekonaniem, że obecna sytuacja Ci nie odpowiada.
Czy TSR jest dla Ciebie?
Jeżeli interesuje Cię psychoterapia skoncentrowana na rozwiązaniach, możesz rozpocząć od konsultacji. Podczas spotkania można omówić Twoją aktualną sytuację, oczekiwania i cele oraz zastanowić się, czy ten sposób pracy jest odpowiedni dla Ciebie.
Nie musisz mieć gotowego planu terapii. Wystarczy, że chcesz przyjrzeć się swojej sytuacji i porozmawiać o możliwościach dalszego działania.
Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach (TSR) i sprawdzić, czy to podejście odpowiada Twoim potrzebom, zapraszam do kontaktu.